Opleiding kleuteronderwijs

Kwaliteitsvol Basisonderwijs

Als lerarenopleiding willen we leerkrachten vormen die kwaliteitsvol onderwijs weten te realiseren. We streven ernaar dat ze én pedagogische én (vak)didactische inhouden en vaardigheden bezitten, maar ook dat ze een persoonlijke visie ontwikkelen. We verwijzen hierbij naar het rapport Brinckman (2021) waarin expliciet vermeld wordt dat ‘De hoofdopdracht van de leerkracht onderwijzen of lesgeven is, een activiteit die een hefboom
is om kinderen tot leren te brengen zodat ze inhoudelijk gewapend zijn en hun talenten kunnen ontplooien.’

Op basis van kwaliteitsvol, gerepliceerd, overdraagbaar evidence-informed onderzoek willen we studenten handvaten aanreiken om deze onderwijskwaliteit te borgen bij hun dagdagelijkse werking. Willen we de potentiële kwaliteiten van elk kind maximaliseren voor elk leergebied, dan hebben we deze pedagogische én (vak)didactische inhouden en vaardigheden nodig.
Bovenstaand onderzoek vindt een concretisering in vier pijlers, die richtinggevend zijn bij de voorbereiding en realisatie van krachtige leer- en ontwikkelingsactiviteiten en stimuleren van leerwinst bij kinderen.

Inhoud accordeon

Om leer- en ontwikkelingsprocessen mogelijk te maken, is er vooreerst nood aan het creëren van een
veilige haven. Een positieve, warme, verbindende relatie tussen leerkracht en kinderen en kinderen
onderling waarbij de klas als sociaal-emotionele, veilige omgeving wordt beleefd, draagt bij aan
krachtige leer- en ontwikkelingskansen voor élk kind. Van leerkrachten wordt dan ook een
empathische, authentieke, hechtende leerkrachtstijl verwacht die ook cultuursensitief élk kind omarmt,
op weg neemt, stuurt of soms ook zal moeten ‘dragen’. Deze interactie- en inlevingskwaliteiten en het
passend bieden van emotionele ondersteuning vormen essentiële basisvaardigheden.

Centraal in deze pijler staat de leerkracht als ‘motor’ om leer- en ontwikkelingsprocessen op gang te
brengen, te sturen, te leiden, te dirigeren naar effectieve leerwinst.Het toepassen van de juiste didactische
principes met een op maat uitgewerkt aanbod, om te komen tot fundamenteel (effectief) leren is een
kunst. (Vak)didactiek geeft een antwoord op de vraag: ‘Hoe leer je iets aan kinderen in een klas-,
schoolcontext opdat de potentiële kwaliteiten van het kind worden gemaximaliseerd?’ Het belang van een
goede, duidelijke, gestructureerde instructie die vertrekt vanuit het activeren van bestaande voorkennis
waarbij treffende voorbeelden en ondersteunende onderwijsleermiddelen worden gebruikt in
betekenisvolle contexten, kan niet genoeg worden onderstreept. Dit dient samen te gaan met die
vraagstelling, die interactie, die feedback om met die klasgroep, dat individuele kind de vooropgestelde
doelen te kunnen bereiken. Dit ontwikkelings – of leerproces nauwgezet opvolgen, is een must om een
volgend (les)aanbod uit te kunnen bouwen.

Als we naar (jonge) kinderen kijken dan merken we een grote exploratie- en initiatiefdrang om de wereld te verkennen vanuit een sterke intrinsieke motivatie. Die spontane nieuwsgierigheid omarmen door een
krachtige leeromgeving te realiseren, is nodig om ontwikkelen en leren te maximaliseren.De leeromgeving
moet dan ook georganiseerd worden met een brede rijke waaier aan ontwikkelings- en leermaterialen en
mogelijkheden tot samenwerking. Een leerkracht heeft hierbij een actieve rol om mee te spelen, mee te
denken, mee te ondersteunen vertrekkend vanuit de interesse en exploratiedrang van kinderen en hun
(culturele) diversiteit.

De drie voorgaande pijlers vormgeven in de klas lukt enkel maar als de leerkracht ‘een effectieve
klasmanager’ is. Dit is het vermogen van de leerkracht om duidelijk richting en sturing te geven, zowel op
het gebied van leren als het gedrag van kinderen. Hierachter schuilen bepaalde routines, technieken en
processen opdat kinderen ten volle tot ontwikkelen en leren komen.

Bovenstaande pijlers vinden eerst hun weerslag, worden daarna geconcretiseerd en cyclisch opgebouwd in
alle opleidingsonderdelen (OPO) en vinden vervolgens hun finaliteit in de praktijk.

Het overzicht van alle opleidingsonderdelen (inhouden, leeruitkomsten, studiepunten) vind je in ons onderwijsaanbod